Her zaman ve mekanda insan yaşamı
hareketle özdeşleşmiştir. Hayatın
devamı için gerekli olan temel
ihtiyaçlardan lüks tüketim
maddelerine kadar farklı yerlerde
üretilen her şeyin son noktada
tüketiciye ulaştırılması işini
hammallar üstlenmiştir. Bu yüzden
onları gerçekten dünyanın yükünü
sırtlarında taşıyan insanlar olarak
nitelemek pek uygundur. Günümüzde
hammallara olan ihtiyaç tarihi
dönemlerde olduğu gibi genel bir
zorunluluk arz etmese de hala çok
kuvvetlidir. Hammalları Osmanlı
toplumunda hem en kalabalık esnaf
gruplarının başında gelmeleri hem de
yaptıkları işin niteliği ile şehrin
sosyal hareketliliğinin başrollerini
üstlenmeleri açılarından tarihi
dönemlerden itibaren bir sosyal grup
olarak incelemenin insani yaşanılmış
olayları, yani tarihi anlama ve
yorumlama çabasına katkıda
bulunacağı düşünülmüştür.
İnsanlık tarihinin ne ifade
ettiğinin anlaşılması hatta
genellemeler yapılabilmesi tarihi
yapan insanların ve oluşturdukları
kurumların anlaşılmasını zorunlu
kılmaktadır. Tarihi sürecin ve bu
sürecin birer parçası olan
kurumların daha anlaşılabilir olması
için Osmanlı dönemi tarih
araştırmalarında esnaf gruplarıyla
alakalı pek çok değerli çalışmalar
bulunmakla birlikte hassaten hammal
esnaf grubunu ele alan bir
çalışmanın bulunmayışı bu
araştırmaya yol açmıştır. Elbette
sonraki çalışmalarla tarihi anlama
çabalarımız devam edecektir.
